Chấn thương phần mềm có thể gây ra những tổn thương các thành phần sau đây: Tổn thương cơ; Tổn thương dây chằng (phần tạo kết nối xương với xương); Tổn thương gân (phần tạo kết nối giữa cơ và xương); Tổn thương các thành phần khác như da, mỡ, bao khớp và các tổ chức liên kết khác.
Khi phần mềm bị tổn thương, các mạch máu nuôi tổ chức song song cũng bị tổn thương, gây chảy máu, dẫn đến tình trạng đau, phù nề, làm giảm hoặc mất chức năng vận động của chi. Máu chảy tại vị trí tổn thương càng nhiều, tổ chức càng sưng nề, đau càng tăng. Do đó, trong xử lý chấn thương phần mềm cấp tính, mục đích quan trọng là làm giảm chảy máu ở vị trí tổn thương. Nếu chấn thương được xử lý ban đầu đúng cách, triệu chứng sẽ giảm tức thì, tổn thương nhanh chóng hồi phục.
Trong thời gian 48-72 giờ đầu, phải thực hiện được 4 bước nên làm và 4 điều nên tránh dưới đây trước khi đưa bệnh nhân tới bệnh viện:
4 bước nên làm:
Nghỉ ngơi ngay sau chấn thương càng sớm càng rất tốt để tránh chảy máu, giảm phù nề. Hạn chế vận động, di chuyển. Tốt đặc biệt bất động chi bằng bột hoặc nẹp.
Chườm đá giúp giảm đau, giảm co thắt, giảm sưng nề và giảm chảy máu. Chườm đá mỗi lần 20-30 phút, cách nhau 2-3 giờ. Đá nên bọc trong khăn ẩm, chườm trực tiếp lên vùng bị tổn thương.
Băng ép giúp giảm thiểu chảy máu và giảm phù nề. uy tin nhất dùng băng thun, băng ở vị trí tổn thương, băng rộng lên phía trên và xuống phía dưới vùng thương tổn.
Kê cao chi (cao hơn mức tim) nhằm tạo dễ dàng cho máu trở về tim dễ dàng, giúp giảm phù nề, giảm chảy máu. Với chi dưới, kê cao chân ở tư thế nằm, với chi trên, treo tay bằng đai treo tay.
4 điều nên tránh:
Chườm nóng sẽ làm tăng chảy máu. Tránh bất kỳ 1 tác động nhiệt nóng nào vào vùng tổn thương như chườm khăn nóng, rửa vòi nước ấm…
Đắp cồn hoặc rượu cũng nâng cao chảy máu, tăng phù nề và làm cho vùng tổn thương lâu hồi phục.
Chạy hay tập luyện trong vòng 72 giờ đầu sẽ làm tổn thương tiến triển nặng hơn.
Xoa bóp sẽ làm nâng cao chảy máu, nâng cao phù nề và làm tổn thương nặng lên. Tránh xoa bóp ít nhất trong 72 giờ đầu sau chấn thương.
Sau lúc chấn thương phần mềm được xử lý ban đầu bằng “4 bước nên làm” và “4 điều nên tránh”, người bệnh nên đến bệnh viện khám càng sớm càng tốt để được bác sĩ chẩn đoán, tiếp nhân định mức độ tổn thương phần mềm, từ đó đưa ra phương pháp điều trị đúng đắn, kịp thời thì vùng chấn thương mới nhanh hồi phục.
ThS.BS. Dương Đình Toàn
No comments:
Post a Comment